Web Tasarım Bir Şablon Değildir

Çoğu işletme web tasarımını bir alışveriş gibi düşünür: birkaç hazır temaya bakılır, en güzel görüneni seçilir, logo ve metinler yerleştirilir, yayına alınır. Mantıklı gibi durur. Hızlıdır, ucuzdur ve ortaya "profesyonel görünen" bir şey çıkar. Sorun şu ki, bu süreç tasarım değildir. Bu, başkasının verdiği kararları kopyalamaktır.

Erciyes Dijital olarak yüzlerce sitenin yeniden yapımında aynı kalıbı gördük: şablon güzeldir ama satmaz. Çünkü şablon, sizin müşterinizi, sizin teklifinizi ve sizin satış sürecinizi hiç tanımadan tasarlanmıştır. Görünümü satın alırsınız, ama görünümün altındaki kararları satın alamazsınız. Oysa bir sitenin işe yaramasını sağlayan tam olarak o kararlardır.

1. Şablon Bir Görünümdür, Tasarım Bir Karardır

Hazır bir temayı açtığınızda gördüğünüz şey bitmiş bir üründür: hangi bölüm önce gelir, hangi cümle en büyük puntoyla yazılır, ziyaretçi ilk üç saniyede neye bakar. Bunların hepsi sizin yerinize karara bağlanmıştır. Ama bu kararlar sizin işiniz için verilmemiştir; ortalama bir kullanıcı için verilmiştir.

Gerçek tasarım, görünümden önce sorularla başlar. Bu sayfaya kim, hangi niyetle geliyor? Tek bir ziyaretçinin yapmasını istediğimiz tek bir eylem nedir? İtirazları hangi sırayla karşılarsak güven artar? Şablon bu soruları sormaz, çünkü sizi tanımaz. Tasarım ise bu sorulara verilen cevapların görsel hâlidir.

2. "Güzel" Ölçü Değildir, Davranış Ölçüdür

Şablon seçerken insanlar estetiğe bakar: renkler hoş mu, fontlar modern mi, animasyonlar akıcı mı? Bunlar önemsiz değil ama yanlış sorulardır. Çünkü güzel bir site ile kötü bir site arasındaki fark cironuza yansımaz; dönüşüm yapan site ile yapmayan site arasındaki fark yansır.

İyi tasarım davranışla ölçülür. Ziyaretçi formu doldurdu mu, telefonu aradı mı, ürünü sepete attı mı? Bir sayfanın kahramanı görsel değil, eylem çağrısıdır. Şablonlar genellikle birbirine benzeyen, zayıf ve gömülü eylem çağrılarıyla gelir, çünkü herkese uysun diye tasarlanmıştır. Sizin için tasarlanan bir sayfa ise tek bir hedefe doğru ziyaretçiyi adım adım taşır.

3. Şablon Sizi Rakiplerinizle Aynılaştırır

Popüler bir tema binlerce işletme tarafından kullanılır. Aynı düzen, aynı bölüm sıralaması, aynı "Hakkımızda - Hizmetler - İletişim" kalıbı. Ziyaretçi sitenize girdiğinde bilinçaltında daha önce gördüğü on siteyi hatırlar ve sizi onlardan ayıramaz. Farklılaşamayan marka, fiyatla yarışmak zorunda kalır.

Farklılaşma yüzeyde, yani renk ve fontta değil; yapıda gizlidir. Hikayenizi nasıl kurduğunuz, kanıtı nereye koyduğunuz, teklifinizi nasıl çerçevelediğiniz sizi benzersiz yapar. Bunlar şablonla taşınamaz, çünkü şablonun mimarisi başka bir işin mantığına göre kurulmuştur. Kendi mantığınız ancak sıfırdan verilmiş kararlarla ortaya çıkar.

4. İçerik Tasarımdan Önce Gelir

Şablon yaklaşımının en sessiz hatası şudur: önce kutuları seçer, sonra içine metin sıkıştırırsınız. Oysa doğru sıra terstir. Önce ne söyleyeceğiniz netleşir, sonra o söylemi en güçlü taşıyacak yapı kurulur. Tasarım, içeriğin hizmetindedir; içerik tasarımın dolgusu değildir.

Bir şablonun üç sütunlu bir bölümü olduğu için üç madde uydurmak, ana mesajınızı zayıflatır. Belki sizin en güçlü argümanınız tek bir cümledir ve tüm ekranı hak eder. Belki müşterinizin en büyük itirazı bir sorudur ve sayfanın en üstünde cevaplanmalıdır. Bu kararlar ancak içerik ve yapı birlikte düşünüldüğünde verilebilir.

5. Tasarım Bittiğinde Bitmez

Şablon zihniyeti web sitesini bir kerelik bir iş gibi görür: kur, yayınla, unut. Gerçek tasarım ise bir hipotezdir. "Bu yapının daha çok dönüşüm getireceğini düşünüyoruz" dersiniz, yayınlarsınız, ölçersiniz ve verinin gösterdiği yöne göre değiştirirsiniz.

Değiştirebilmek için sitenin neden o şekilde kurulduğunu bilmeniz gerekir. Şablonda bu bilgi yoktur; kararlar sizin değildir, dolayısıyla neyi neden değiştireceğinizi de bilemezsiniz. Kendi kararlarınızla kurulmuş bir sitede ise her bölüm bir gerekçeye dayanır, bu yüzden her bölüm test edilebilir ve geliştirilebilir.

Web tasarımı bir görünüm seçmek değildir; müşterinizin kafasındaki yolculuğu tasarlamaktır. Şablon size bir kıyafet verir, tasarım ise size bir strateji verir. İkisi karıştırıldığında ortaya güzel görünen ama çalışmayan siteler çıkar. Sitenizin sadece iyi görünmesini değil, iş yapmasını istiyorsanız, doğru soruları birlikte sormaya başlayalım.