İyi bir web sitesi brifi nasıl yazılır?

Çoğu insan web sitesi brifini bir alışveriş listesi sanır. "Beş sayfa olsun, menü üstte dursun, rengimiz lacivert, rakibin sitesine benzesin ama daha modern." Bu bir brif değil, sadece kafanızdaki karışıklığın yazıya dökülmüş hali. Ve ajans bu listeyi ne kadar iyi uygularsa, sonuç o kadar kötü olur; çünkü yanlış soruya kusursuz bir cevap almış olursunuz.

Erciyes Dijital olarak yıllardır gördüğümüz şu: başarısız projelerin büyük çoğunluğu tasarım aşamasında değil, brif aşamasında ölüyor. İyi bir brif tasarımcıya ne yapacağını söylemez. Ona neyi çözmesi gerektiğini, kimin için çözeceğini ve başarının neye benzediğini anlatır. Gerisi zaten onun işi. İşte iyi bir brifin gerçekten neye benzediği.

1. "Ne istiyorum" değil, "neyi çözüyorum" ile başlayın

Brifin ilk cümlesi "modern bir web sitesi istiyorum" olmamalı. "Müşterilerimiz bize telefonla ulaşıp fiyat soruyor, çünkü sitede fiyatlandırma mantığımızı anlatamıyoruz" olmalı. Fark ettiniz mi? İlki bir istek, ikincisi bir problem.

Problemi net yazın: Şu an ne oluyor, ne olmasını istiyorsunuz, aradaki boşluk nerede? Bir tasarımcı bir probleme sonsuz çözüm üretebilir; ama sadece istek listesi verirseniz, size sadece o listeyi geri verir. Brifiniz probleme odaklandığında, ajans size aklınıza gelmeyen çözümler önerebilir. Zaten para ödediğiniz şey de bu.

2. Hedef kitleyi "herkes" diye tanımlamayı bırakın

"Sitemiz herkese hitap etmeli" cümlesi, brifin en pahalı yalanıdır. Herkes için tasarlanan hiç kimse için tasarlanmıştır. Genel geçer, kişiliksiz, unutulan siteler hep bu cümleden doğar.

Bunun yerine tek bir kişiyi tarif edin. Kim o? Ne iş yapıyor, sitenize hangi soruyla geliyor, kafasında hangi endişe var, karar vermeden önce neye ikna olması gerekiyor? "45 yaşında bir fabrika satın alma müdürü, teknik dökümanı hızlıca bulamazsa rakibe gider" cümlesi, on sayfalık kitle analizinden daha kullanışlıdır. Somut bir kişi, somut tasarım kararları doğurur.

3. Başarıyı ölçülebilir bir cümleyle tanımlayın

Brifin bir yerinde şu soruya cevap olmalı: Bu site altı ay sonra neyi başarmış olursa "işe yaradı" diyeceğiz? "Güzel görünsün" bir hedef değildir; çünkü ölçülemez, dolayısıyla asla tartışılamaz ve herkes kendi kafasındaki "güzel"i savunur.

Geçerli hedefler somuttur: teklif formu doldurma sayısını artırmak, telefonla gelen tekrarlayan soruları azaltmak, belirli bir ürüne gelen trafiği yönlendirmek. Bir hedef koyduğunuzda tasarımın her elementi o hedefe hizmet edip etmediğiyle sınanabilir hale gelir. Hedefsiz brif, sonunda "logoyu biraz büyütelim" tartışmalarına mahkumdur.

4. İçeriğin kimde olduğunu baştan söyleyin

Projelerin sessiz katili içeriktir. Tasarım biter, kod hazırdır, ama metinler gelmediği için site aylarca yayına giremez. Brifte bunu dürüstçe konuşun: Metinleri kim yazacak? Fotoğraflar var mı, çekilecek mi? Ürün açıklamaları hazır mı, yoksa "sonra hallederiz" mi?

Eğer içerik sizde değilse ve bunu brife yazmazsanız, gecikmenin faturası size çıkar. İyi bir brif içerik sorumluluğunu net dağıtır. "Bu içeriği kim, ne zamana kadar üretecek" sorusunu bugün cevaplamak, üç ay sonraki suçlama toplantısından çok daha ucuzdur.

5. İlham verirken taklit tuzağına düşmeyin

Beğendiğiniz siteleri paylaşmak faydalıdır, ama "bunun aynısını yap" demek değil. Önemli olan neden beğendiğinizi söylemek. "Bu site hoşuma gitti" işe yaramaz; "bu sitede aradığımı üç saniyede buldum, işte bunu istiyorum" bir yön verir.

Rakibinizi kopyalamak istediğinizde durup düşünün: rakibinizin sitesi gerçekten işe yarıyor mu, yoksa siz sadece tanıdık olduğu için mi güvenli buluyorsunuz? Çoğu zaman herkesin birbirini kopyaladığı bir sektörde, farklı görünmek en büyük rekabet avantajıdır. Referans verin, ama tasarımcıya taklit değil, ilkeleri iletin.

6. Neyi yapmayacağınızı da yazın

İyi brif kadar iyi bir kısıt listesi de değerlidir. Bütçe tavanı nedir? Hangi tarihte yayında olmalı? Hangi teknik zorunluluklar var (mevcut bir sistemle entegrasyon, kurumsal renk kuralı, yasal zorunluluk)? Neyi kesinlikle istemiyorsunuz?

Kısıtları saklamak size esneklik kazandırmaz, sadece kararı ertelemenizi sağlar. Bütçeyi söylemezseniz, ajans karanlıkta atış yapar; ikiniz de vakit kaybedersiniz. Sınırları baştan koymak, yaratıcılığı öldürmez; ona odak verir. En iyi çözümler her zaman en net kısıtların içinden çıkar.

İyi bir brif uzun olmak zorunda değildir. Bir sayfa problem, kitle, hedef, içerik durumu ve kısıtları net anlatıyorsa, on sayfalık dağınık bir dökümandan kat kat değerlidir. Brif, projenin sözleşmesi değil, ortak aklın başladığı yerdir. Eğer kafanızdaki problemi net bir çerçeveye oturtmakta zorlanıyorsanız, doğru soruları birlikte sormak için Erciyes Dijital'e bir satır yazmanız yeterli.